جلساتِ مقاله خوانی با موضوعِ معقولیت (Rationality) و عمل (Action) - برنامۀ جلساتِ آینده

با توجه به اینکه در جلسات گذشته در ترتیب ارائه مقالات تغییری رخ داد و همچنین جلسۀ 26 اردیبهشت لغو شد، برنامۀ جلساتِ آینده به شرح زیر تغییر میکند:

دوشنبه 9 خرداد	Intending (1978)
دوشنبه 23 خرداد	Psychology as Philosophy (1974)
دوشنبه 6 تیر	Hempel on Explaining Action (1976)

اطلاعات بیشتر دربارۀ این مجموعه جلسات: 1 و 2

پی نوشت: زمان و مکان جلسات طبق روالِ سابق (ساعت 16 تا 18 - پژوهشکده فلسفه تحلیلی، اتاق دانشجویان دکتری) خواهد بود.

پیچ خطرناک

يك خانم سرخپوستي هست به اسم رز كه، به دنبال عارضه قلبي برای مادرم، از طرف دولت كانادا موظف شده است به او در كارهاى خانه كمك كند.

رز: کارت توی ایران چیه که مامانت می گه امنیت شغلی نداری؟
من: فلسفه درس می دم.
رز: فلسفه یعنی چی؟
من: ببین رز، پرسش از چیستی فلسفه سوالی است به قدمت خود فلسفه و بسته به چارچوب مفهومی ای که انتخاب کنی، تحلیل ماهیت فلسفه می تونه جنبه های مختلفی رو دربر بگیره.
رز: ببین مهدی، جواب یه سوالی رو نمی دونی، بگو نمی دونم.

جدال فلسفه‌ها در قم

در بیست‌و‌هشت‌ام اردیبهشت 1390، در دانش‌گاه مفید قم بیژن عبدالکریمی و کاوه لاجوردی درباره‌ی فلسفه‌های قاره‌ای و تحلیلی مناظره‌ کردند. من در جلسه حاضر نبودم ولی گزارش زیر به نظرام دقیق آمد:

گفت‌و‌گوی فلسفی چگونه ممکن است

گزارش زیر هم اگرچه تقریبن خبری از ماوقع نمی‌دهد، به کار آسیب‌شناسی مخاطبان مناظره‌ها و سخن‌رانی‌های فلسفی می‌آید:‏

به اصطلاح مناظره

ستاره بازان

"مگر مرگ چیست؟ چیزی نیست جز نداشتن استعداد" – از متن رمان ستاره بازان

رمان ستاره بازان اثر رومن گری را ترجمه کرده ام و آن را فصل به فصل در وبلاگی مخصوص این رمان قرار می دهم. دو تا از ناشرهایی که سال 88 سراغشان رفتم به دلایل مختلفی از به دست گرفتن کار چاپ کتاب سرباز زدند. به سه دلیل سراغ ناشر سوم نمی روم. اول خرافه (به اینجا مراجعه کنید). دوم تنبلی (به اینجا مراجعه کنید). سوم تدبیر چرا که یکی از قهرمانان این داستان – ژنرال آلمایو- دیکتاتوری در آمریکای جنوبی است که اعتقاد دارد استعداد و قدرت واقعی تنها در دست شیطان است و همه هم و غمش این است که با عالیجناب شیطان ملاقات کند. و دیگر قهرمان داستان – دکتر هوروات - کشیشی است که خود را در جهاد دائم با شخص شیطان می داند. شیطان نه به مثابه یک نماد یا افسانه بلکه به عنوان یک موجود حقیقی که روی زمین راه می رود. مدبرانه آن است که در این وانفسای جن گیری و جن گیر گیری فعلن دنبال مجوز برای این کتاب نرویم.

رومن گری این کتاب را نخست در سال 1961 به زبان انگلیسی و با عنوان The Talent Scout به معنی استعدادیاب چاپ کرده بود. بعدها خودش آن را به فرانسه ترجمه کرد و عنوان Les Mageurs d'Etoiles را بر آن گذاشته بود که معنای تحت الفظی اش می شود ستاره خواران و کنایه از دو گروه است: یکی آلمایو که مرتبن ستارگان عالم سحر، جادو و شعبده بازی را به کاخ خود دعوت می کند و البته زود از دستشان خسته می شود. یکی هم بخش بزرگی از مردم کشور آلمایو که دائمن در حال جویدن برگ های توهم زایی هستند که باعث می شود بیشتر در عالم ستارگان باشند تا روی زمین. ستاره باز برای آلمایو توصیف جالب تری است (مثل قمارباز و ماشین باز) و با توجه به این که در فارسی برای مصرف کنندگان برخی مواد مخدر هم از فعل باختن استفاده می شود (مثل تل باز و اکس باز) عنوان نهایی رمان را – به پیشنهاد دکتر ضیا موحد - ستاره بازان گذاشتم.

ترجمه تمام شده است ولی چون در حال باز خوانی برخی فصول هستم کم کم روی وبلاگ قرار می گیرند، طبیعتن این وبلاگ هم مثل سایر وبلاگ های بلاگاسپات فیلتر است، بنابراين مزيد امتنان خواهد بود اگر كسي اين فصول را روي يك وبلگ يا سايت فيلتر نشده هم بگذارد. کار حروفچینی و تهیه نسخه پی.دی اف کل کتاب هم در جریان است. این برای آنهایی که حوصله وبلاگ ندارند و همه وبلاگ ها برای آن ها وبلاگ بد است. مسئول هرگونه شباهت بین قهرمانان رمان و اشخاص حقیقی و حقوقی، ذهن شباهت ساز مرحوم رومن گری و ذهن شباهت یاب خواننده است و هیچ مسئولیتی ذهنن یا قلمن متوجه مترجم نیست.

رومن گری در سال 1980 خود کشی کرد چون گویا دیگر کاری در این جهان برای خود متصور نبود. چند روز پیش یعنی هشتم می زادروزش بود. اگر از خواندن رمان لذت بردید برای بهبود وضعیت روح نویسنده در آن جهان و بهبود حساب بانکی مترجم در این جهان دعا کنید. هر چه خاک اوست عمر شما باشد.

جلساتِ مقاله خوانی با موضوعِ معقولیت (Rationality) و عمل (Action) - تغییرِ موردیِ برنامه

جلسۀ مورخِ دوشنبه 26 اردیبهشت 90 برگزار نخواهد شد. جلسۀ جبرانی از طریق همین صفحه اطلاع رسانی خواهد شد.

اطلاعات بیشتر دربارۀ این مجموعه جلسات: 1 و 2

پرسیدن عیب است

يك خانم سرخپوستي هست به اسم رز كه، به دنبال عارضه قلبي برای مادرم، از طرف دولت كانادا موظف شده است به او در كارهاى خانه كمك كند.

رز: این انیمیشن پرسپولیس رو دیدی؟
من (هیجان زده): می خواهی بدونی ماجراهایی که در مورد ایران نشون میده حقیقت دارن یا نه؟
رز: نه می خواستم بدونم دیدیش یا نه.

موقت و دائمی

يك خانم سرخپوستي هست به اسم رز كه، به دنبال عارضه قلبي برای مادرم، از طرف دولت كانادا موظف شده است به او در كارهاى خانه كمك كند. اوجين - شوهر رز - هم از بوميان آمريكاى شمالي است. ملندا دختر رز و اوجین است.

رز: سفر بخیر.

من: خیلی ممنون، رز. جور کنید با اوجین و ملندا یک دفعه بیاین ایران.

رز: ملندا چهارده سالش است و هنوز چیزهایی را که توی تلویزیون می بیند باور می کند. بنابراین تا چند سالی بعید می دونم به این سفر روی خوش نشان دهد ولی من و اوجین خیلی دوست داریم کشور تو رو ببینیم. ویزا لازم داریم؟

من: فکر کنم همه شهروندان کانادا برای سفر به ایران ویزا لازم داشته باشند.

رز: البته ما خودمون رو به معنی دقیق کلمه کانادایی به حساب نمی آریم. برای این که کانادایی باشی خودت یا پدر مادرت یا اجدادت باید یک روزی از یک جای دنیا اومده باشند این جا. ما همیشه همین جا بودیم.

جلساتِ مقاله خوانی با موضوعِ معقولیت (Rationality) و عمل (Action) - جابجایی مقالۀ پنجم و ششم

در جلسۀ آینده (دوشنبه 12 اردیبهشت 90) بجای مقالۀ «Intending» مقالۀ «Mental Events» را بررسی خواهیم کرد.

اطلاعات بیشتر دربارۀ این مجموعه جلسات

رسمن تعطیل

يك خانم سرخپوستي هست به اسم رز كه، به دنبال عارضه قلبي برای مادرم، از طرف دولت كانادا موظف شده است به او در كارهاى خانه كمك كند.

رز: مهدی، متوجه شدی تو عروسی خانواده سلطنتی انگلستان، عروس یک کم طول داد تا بگه "بله"؟
من: لابد رفته بوده گل بچینه.
رز: رفته بوده چی کار کنه؟!
من: ببخشید رز! این جوری نگام نکن. بذار برات توضیح بدم. ما یک رسمی داریم که عروس بلافاصله جواب سوال عاقد رو نمی ده و یکی از اون پشت می گه "عروس رفته گل بچینه" تا عاقد دوباره سوالشو بپرسه.
رز: بعد عاقد هم باورش میشه؟ وقتی با چشم خودش داره می بینه که عروس هنوز همون جاست؟
من: رز، گیر نده. این یک رسمه. معنیش همونی نیست که داره اتفاق میفته. شما هم که کلی رسومات عجیب و غریب دارین.
رز: به خداوندی خدا ولی اگه وسط عروسیمون بریم گل بچینیم.

موطن آدمی در قلب یوتیوب

يك خانم سرخپوستي هست به اسم رز كه، به دنبال عارضه قلبي برای مادرم، از طرف دولت كانادا موظف شده است به او در كارهاى خانه كمك كند. اوجين - شوهر رز - هم از بوميان آمريكاى شمالي است.

رز: مهدی شماها دقیقن کجایی هستید؟

من: شوخیت گرفته رز؟ بعد پنج سال نمی دونی ما ایرانی هستیم؟

رز: چرا می دونستم که از ایران آمدین کانادا؛ ولی مسئله اینه که اوجین دیروز ازم پرسید شماها این روزها چی کار می کنید، من هم بهش گفتم که این مهدی و محسن عین بیست و چهار ساعتو رو اینترنتن؛ اون هم نتیجه گرفت که شماها باید اصالتن یا لیبیایی باشید یا سوری.

طب جايگزين

يك خانم سرخپوستي هست به اسم رز كه، به دنبال عارضه قلبي برای مادرم، از طرف دولت كانادا موظف شده است به او در كارهاى خانه كمك كند. اوجين - شوهر رز - هم از بوميان آمريكاى شمالي است.

رز: مهدى، مي گم نكنه حالا كه دارى بر مي گردى ايران حملات اضطرابت عود كنه؟

من: امكانش كه هست ولي نگران نباش. بهش عادت دارم.

رز: به ايران يا حمله اضطراب؟

من: فكر كنم به هردو.

رز: به هر حال اوجين هم تا همين اواخر دچار اين حملات مي شد. پارسال كه براي مراسم رقص سالانه رفته بوديم شمال اونتاريو پزشك قبيله مون يك جوشانده برايش تجويزكرد كه از اون موقع به بعد ديگه اضطراب نمى گيره. درست كردنش كارى نداره. مي توني تو ايران هم درست كني. يك كاغذ بيار برات بنويسم.

من: رز، اميدوار بهت برنخوره ولي من چندان اعتقادي به طب هاى جايگزين ندارم.

رز: بهم بربخوره؟ خوشحال هم شدم. من و اوجين هم به طب هاى جايگزين اعتقادى نداريم . به همين دليل هم جوشانده هاى خودمون رو با اين قرص و كپسول ها عوض نمي كنيم.

آن چه هر فارغ التحصیل دبستان باید بداند

يك خانم سرخپوستي هست به اسم رز كه، به دنبال عارضه قلبي برای مادرم، از طرف دولت كانادا موظف شده است به او در كارهاي خانه كمك كند. اين سالی يكباری هم كه می روم به يكی از سردترين پايتخت های جهان به اصرار برايم فال مي گيرد.

رز: خیلی ممنون بابت پسته هایی که از ایران آوردی، دخترم همشو یک جا خورد. فالتو بگيرم؟

من: هيچكدوم از پيش بينی هات تا حالا درست از آب در نيومده، رز. از جمله اين كه به زودی پولدار می شم.

رز: ماله اينه كه اعتقاد نداری، مهدی.

من: خب پس بهتره خودت رو اذیت نکنی. چون هنوزم اعتقاد ندارم.

رز: حالا از پيش بيني خسته ای می خواهی پس بينی بكنم؟ بهت بگم در زندگي قبلیت چي بودی؟

من: يعني چه حيووني بودم؟

رز: نه اون قدر ديگه نمي تونم عقب برم، منظورم اينه كه تا همین اواخر چی كاره بودی، کجا زندگی می کردی. از این حرف ها.

من: برای این یکی لازم نیست اعتقاد داشته باشم؟

رز: راجع به گذشته كه ديگه فرقي نداره، درست از آب دراد يا نياد! (مي خندد، كف دستم را نگاه مي كند، چهره اش در هم مي رود) مهدی، فكر مي كنم، در یکی از زندگي های قبلي ات برده بودی. يك جايي زندگي مي كردی كه حق و حقوقي نداشتی. كلاً هم بهت سخت گذشته بود. فقط يك چيز عجيب هست. برای محسن هم دو سه ماه قبل پس بينی كردم همين چيزها در آمد. خيلی عجيبه كه دو تا برادر تو زندگی قبلي هم درست يك جا زندگي كرده باشند. یک مورد نادره.

من: رز، مطمئنی مال زندگي قبليه؟

رز: برده داری خيلی وقته لغو شده، پسر. قبل از این که شما دوتا به دنیا بیاین. اين چيزها رو تو مدرسه یادتون نمی دن؟ مامانت که می گه بچه درسخونی هستی.

جلساتِ مقاله خوانی با موضوعِ معقولیت (Rationality) و عمل (Action) - جلسۀ فوق العاده برای بررسیِ ادامۀ مقالۀ 2

ادامۀ مقالۀ «How Is Weakness of the Will Possible?» را یک شنبه 22 اسفند (ساعت 16) بررسی خواهیم کرد.

اطلاعات بیشتر دربارۀ این مجموعه جلسات

زیر شاخه عدل

می دانید در الهیات شیعه، به پیروی از الهیات معتزلی، اصلی وجود دارد با عنوان اصل "حسن و قبح ذاتی"। مثلا بر اساس این اصل شیعیان و معتزلیان معتقدند غیر ممکن است خداوند بی گناهی را مجازات کند و به جهنم افکند। به زبان فلسفه اخلاق امروزین احتمالا می توان گفت کلام شیعه و معتزله بر مبنای نوعی واقع گرائی اخلاقی استوار است. در برابر این اصل نگاه اشاعره به حسن و قبح قرار داشت که معتقدند خداوند هرچه انجام دهد، مثلا اگر بیگناهی را بکشد। یا مجازات کند، چون خداست، فعلش رواست و این امور لکه ای بر دامان بلند خداوندی اش نمی گذارد و الی آخر.

امروز داشتم پست وبلاگی را می خواندم که در آن از کسی که دختر یکی از مسئولان مملکتی را با الفاظی از قبیل فلان و فلان و فلان مورد نوازش قرار داده بود، با عباراتی نظیر مبارز "هشت ماه" دفاع مقدس تقدیر شده بود. در یکی از کامنت ها ذیل همین یادداشت، یکی از کسانی که گویا همفکر نویسنده است، در عبارتی که ظاهرا تفسیری از اصل کلامی حسن و قبح ذاتی است، این گونه از نوازشگر مربوطه (که در فیلم با رگان بادکرده دیده ایدش) تقدیر کرده بود:

"یادم نرفته که خوب بودن صفت ذاتی عدل است و بد بودن صفت ذاتی ظلم! یادم نرفته که هرچه زیرشاخه عدل قرار گیرد خوب هست و هرچه دردیگری بد! و چه کسی فحش های حاج سعید عزیزمان را مصداق عدل نمی داند که بگوید بد است و قبیح می باشد و در عین حال چه کسی شک بر این دارد که فحش های علیه او مصداق ظلم است و قبیح می باشد!باید آن لبانی که عدل علی را جاری کرد بوسه زد ! باید آن لبانی را که امروز اسلحه دیروز خیبری اش را به تسخیر گرفت لبیک گفت!"

یعنی همان استدلال اشاعره در مورد عدالت، منتها با این تفاوت که در آن حاجی فلانی جای خدا نشسته است.چشمانم بعد از خواندن این کامنت گرد شده بود. با خود گفتم نکند در کلاسهائی که برای مبارزه نرم می گذارند، این ها تدریس می شود؟ استدلال در حد فارابی در تبیین اصل کلامی شیعه یا معتزله؟ اگر این طور است لابد باید سفارش داد خواجه نصیر الدین طوسی به حکم والی تجریدالاعتقادش را حاشیه نویسی کند।یادم آمد قدیم ها گفته شده بعضی مصالح می توانند توحید را هم تعطیل کنند। اصل کلامی عدل که جای خود دارد.

اين تو بميري از كدام تو بميري هاست؟

"سانسور میتواند به جاذبه کتاب بیفزاید، اما بر خردمندیش هیچ نمی تواند اضافه كند." ايوان كليما -كارگل

بعضي وقت ها اين سوال را از خودم مي پرسم كه اي كاش با كداميك از آدم هايي كه امروز مي شناسم زودتر از اين ها آشنا مي شدم؟ دلم مي خواست كدام كتاب را زودتر خوانده بودم؟ دوست داشتم كدام جمله را زودتر مي گفتم؟ بعد بي آن كه بخواهم زمان در هم مي ريزد. مسئله از زودتر مي شود هنوز. الان دوست دارم چه كسي را ببينم كه هنوز نديده ام؟ چه كتابي را بخوانم كه هنوز نخوانده ام؟ چه جمله اي را بگويم كه هنوز نگفته ام؟

وب لاگ ها پر شده اند از جملاتي كه آدم وقتي مي خواندشان مي گويد كاش من اين را گفته بودم. پر از نويسنده هايي كه مي گويد كاش مي شناختمشان. دوباره كه سراغشان مي روي مي بيني كه وبلاگ صافي شده است و صفحه اي به نام پيوندها جلوي چشم آدم در مي آيد و آن آدم ها و نوشته هايشان كه دوست داشتي زودتر مي شناختي شان از صافي رد نشده اند.
امروز ديدم كه بالاي صفحه پيوندها نوشته:
پیوندها را صفحه خانگی خود کنید: بله | خیر | بعدا بپرس
اول فكر كردم ماجرا مربوط به مرورگر من است ولي بعد ديدم اين گزينه را براي صفحه هاي ديگر نمي آرد. حالا اگر هم مربوط به مرورگر باشد توفيري ندارد. من واقعاً دلم مي خواهد آن آدمي را ببينم كه اين در و آن در مي زند چيزي توي اينترنت بخواند و بعد چهره كريه سانسور مي خورد توي چشمش، بعد مي رود صفحه پيوندها را صفحه خانگي اش مي كند. واقعاً دلم مي خواهد ببينمش. حالا اگر اين آدم پيدا نشد آن كسي كه گزينه بعداً بپرس را هم انتخاب كرده به من معرفي كنيد مزيد امتنان خواهد بود.

پي نوشت: براي نوشتن اين پست از صافي شكن استفاده كردم در نتيجه تنظيمات به هم خورده است. اگر كسي مي تواند درستش كند. در ضمن نتوانستم دنباله صفحه پيوندها را در اين پست قرار دهم. براي كساني كه اينترنتشان آزاد است شايد عجيب باشد كه اصلاً در مورد چه صفحه اي دارم حرف مي زنم.

جلساتِ مقاله خوانی با موضوعِ معقولیت (Rationality) و عمل (Action) - تفصیلِ برنامه جلسات

با توجه به اعلامِ برنامۀ سمینارهای فلسفه تحلیلی، تفصیلِ برنامۀ جلساتِ مقاله خوانی با موضوعِ معقولیت (Rationality) و عمل (Action) به شرح زیر اعلام می­شود:

دوشنبه 18 بهمن	Actions, Reasons, and Cases (1963)
چهارشنبه 27 بهمن	جلسۀ فوق العاده – بررسیِ ادامه مقالۀ 1
دوشنبه 16 اسفند	How Is Weakness of the Will Possible? (1970)
دوشنبه 15 فروردین	Agency (1971)
دوشنبه 29 فروردین	Freedom to Act (1973)
دوشنبه 12 اردیبهشت	Intending (1978)
دوشنبه 26 اردیبهشت	Mental Events (1970)
دوشنبه 9 خرداد	Psychology as Philosophy (1974)
دوشنبه 23 خرداد	Hempel on Explaining Action (1976)

ضمناً، اگر به اعلامیه های منتشر شده در این صفحه اعتماد ندارید (مثلاً به دلیل اینکه گفته میشود این "تارنما" محتوای "مجرمانه" دارد) میتوانید سایت پژوهشکدۀ فلسفه تحلیلی را نگاه کنید. اگر شکتان برطرف نشد میتوانید دوباره همان صفحه را با دقت بیشتری نگاه کنید و ...

ون‌فراسن در لیبی

1- یکی از چیزهایی که هنوز از بحث تبیین (explanation) در کلاس فلسفه‌ی علم مهدی نسرین در یاد دارم این ادعای ون‌فراسن* است که پاسخ مناسب به یک پرسشِ تبیینی، وابسته است به رده‌ی تقابلی‌‌ای (contrast class) که در طرحِ آن پرسش، به صورتِ صریح یا ضمنی، مفروض گرفته شده است. به عنوان مثال پرسشِ تبیینیِ «چرا آلن تورینگ با خوردنِ سیبِ زهر‌آلود خودکشی کرد؟» را در نظر بگیرید.** از ون‌فراسن یاد گرفتیم که برای پاسخ به این پرسش عجله نکنیم و ابتدا مشخص کنیم که رده‌ی تقابلیِ آن چیست. این رده‌ی تقابلی در محاوره و گفتارِ شفاهی با تأکید روی بخش‌های مختلفِ جمله معین می‌شود. اگر تأکید روی «آلن تورینگ» باشد پرسش این خواهد بود که چرا آلن تورینگ، و نه شخص دیگر مثلاً آلونسو چرچ یا کورت گودل، با خوردنِ سیبِ زهر‌آلود خودکشی کرد. اگر تأکید روی «خوردن» باشد پرسش این خواهد بود که چرا آلن تورینگ با خوردن سیب زهر‌آلود، و نه مثلاً کوباندن آن بر سرش، خودکشی کرد. به همین ترتیب، با تأکید بر هر یک از بخش‌های دیگرِ جمله، پرسشِ تبیینی حاصل متفاوت خواهد بود چرا که کلاسِ تقابلی آن متفاوت است و در نتیجه پاسخِ متفاوتی را نیز طلب می‌کند. این پاسخ که «زیرا تورینگ گلابی و آناناس دوست نداشت» تنها وقتی پاسخی مناسب برای پرسشِ فوق است که تأکید روی «سیب» باشد و نه مثلاَ «خودکشی».

2- یکی از معایب گزارشِ مستقیم اظهارات و گفته‌های دیگران به صورتِ مکتوب این است که بسیاری از عواملِ وابسته به سیاق در این گزارش‌ها مفقود می‌شود. همه‌ی ما می‌دانیم که انتقال بخشِ بزرگی از آن‌چه در گفتگوها و سخترانی‌ها منتقل می‌شود به واسطه‌ی عواملی به جز سخنان و کلامِ گوینده انجام می‌گیرد. اغلب عواملی مانندِ حالت‌ها و حرکت‌های سر و دست (و احیاناً پا)، تأکیدها و مکث‌های گوینده نقشِ مهمی در درک پیام موردِ نظرِ او دارد. متأسفانه اغلب این عوامل در گزارشِ مستقیم از سخنانِ گوینده، آن هم به شکل مکتوب، منعکس نمی‌شوند و همین درکِ منظورش را برای خوانندگان دشوار می‌کند. به نظرم شایسته است گزارش‌گران و خبرنویسان با توضیحاتی (همانندِ آن‌چه در نمایش‌نامه‌ها در شرحِ حالتِ بازیگران اغلب میان دو علامت کروشه نوشته می‌شود) این عوامل را نیز در گزارشِ مکتوب خود منعکس کنند. مثلاً «رئیس جمهور [در حالی که دست چپ‌اش را 30 درجه از خط افق بالا آورده بود و سرش را 8 درجه به سمت غرب چرخانده بود و چشمان‌اش را نیم‌بسته کرده بود و لبخندی بر گوشه‌ی چپ لب‌اش داشت و روی کلمه‌ی سوم تأکید می‌کرد و ....] گفت ....» به گمان‌ام این کار اگر چه کمی دشوار اما به امانت نزدیک‌تر است.

3- کسی می‌گوید «چطور ممكن است فردی پیدا شود كه مردم خود را بمباران كرده و بكشد.» ما این را از زبان گوینده‌ی آن نشنیده‌ایم و فقط آن را در روزنامه‌ها و سایت‌ها خوانده‌ایم. کسی که خبر را نوشته است- شاید به این دلیل که برای خودش که در جلسه حاضر بوده روشن است- به خود زحمت نداده است توضیح دهد گوینده در اظهار این جمله بر روی کدام کلمه تأکید کرده است. لاجرم جمعی متحیر مانده‌اند که منظورِ گوینده و مایه‌ی تعجبِ او چه بوده است:

• چطور ممکن است فردی [و نه جمع، سازمان، تشکیلات، یا ...] پیدا شود كه مردم خود را بمباران كرده و بكشد.
• چطور ممكن است فردی پیدا شود [و نه گم شود، پنهان شود، پیدا باشد و دیوانه شود یا ...] كه مردم خود را بمباران كرده و بكشد.
• چطور ممكن است فردی پیدا شود كه مردم [و نه گاو، گوسفند، گربه، یا ...] خود را بمباران كرده و بكشد.
• چطور ممكن است فردی پیدا شود كه مردم خود [و نه همسایه‌ی خود، دشمن خود، یا ...] را بمباران كرده و بكشد.
• چطور ممكن است فردی پیدا شود كه مردم خود را بمباران [و نه گلباران، تیرباران، مشت‌باران، یا ...] كرده و بكشد.
• چطور ممكن است فردی پیدا شود كه مردم خود را بمباران كرده و بكشد [و نه بخورد، بزند، بسوزاند، یا ...]

به نظرم هر چه سریع‌تر باید یا شیوه‌ی خبرنویسی را اصلاح کرد یا در مبانی علومِ انسانی تجدیدِ نظرِ جدی‌تری کرد.

--------------

* متأسفانه این کلاس‌ قبل از بازنگری در مبانیِ علومِ انسانی تشکیل شده بود. مطمئن نیستم پس از بازنگری ون‌فراسن هنوز بر سر این ادعا مانده باشد.
** این مثال هم در همان کلاس مطرح شد. یاد ندارم که مثال از ون‌فراسن بود یا نسرین. هر کدام از ایشان که این وبلاگ را می‌خوانند می‌توانند در این باره روشن‌گری کنند. 

ضدِحال

نمی‌دونم چرا وقتی لقمان در پاسخ به این پرسش که ادب از که آموختی بامزه‌بازی درآورد و گفت از بی‌‌ادبان، کسی حال‌اش رو نگرفت که تویی که هنوز ادب نیاموخته‌ بودی، بی‌ادبان را از کجا شناخته بودی؟ 

شاید سعدی گزینشی گزارش کرده است.

جلساتِ مقاله خوانی با موضوعِ معقولیت (Rationality) و عمل (Action) - تغییرِ موردیِ برنامه

جلسۀ دوم از جلساتِ مقاله خوانی با موضوعِ معقولیت (Rationality) و عمل (Action)، استثناً بجای دوشنبه 25 بهمن، سه شنبه 26 بهمن (ساعت 16) برگذار خواهد شد. در این جلسه ادامه مقالۀ:

Actions, Reasons, and Causes (1963) 

را بررسی خواهیم کرد.

دوباره وبلاگم را راه انداختم. پست جدیدم را بخوانید:

فلسفه خوانی همچون نوعی سمپتوم