۱۳۹۰ شهریور ۳۱, پنجشنبه

نامه پژوهشگران فلسفه به آقای احمدی نژاد در واکنش به تغییر مدیریت انجمن حکمت

جناب آقای احمدی­‌نژاد،

ریاست جمهوری اسلامی ایران


خبر تغییرات فرمایشی و ناگهانی در مدیریت مؤسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه در میان اهالی اندیشه، تعجب و تأسف بسیاری برانگیخته است. به همین دلیل ما گروهی از پژوهش­‌گران و دانش­‌آموخته‌گانِ فلسفه از نقاط گوناگون جهان، از درون و بیرون مرزهای ایران، بدون ملاحظه‌ی سیاست یا معیشت و فقط از سرِ تعهدی به وضعیت آموزشی و دانشگاهی علوم انسانی در ایران از مایه و پایه‌ی این تاسف با شما سخن می‌گوییم. قصدمان از نگارشِ این نامه ابراز نگرانی درباره‌ی تغییرات کلان مدیریتی در مؤسسه‌ی پژوهشیِ حکمت و فلسفه ایران و پیشنهاد و مطالبه‌ی بازبینیِ فوری در این تغییرات است. تصمیم داریم با شما، در مقام مسئول اجرایی کشور با سابقه‌ی دانشگاهی مؤکَدتان، وارد گفت­‌و‌گویی سقراطی شویم، پاسخ بطلبیم و برای تداوم صریح و صادقانه‌ی این گفت­‌وگو اعلام آماد‌گی کنیم. بویژه، بعد از مشاهده‌ی علایم علاقه‌ی شما به فلسفه و حضورتان در مراسمِ "روز جهانی فلسفه" در تهران شما را در قبال آن چه بر فلسفه می­‌رود مسئول می‌دانیم.


بی‌درنگ مایل‌ایم به سابقه‌ی موسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه ارجاع‌تان دهیم و آن چه را برخی از ما به واسطه‌ی کار و پژوهش در این مؤسسه آموخته‌ایم و آزموده‌ایم با شما و جامعه‌ی دانشگاهیان ایران تقسیم کنیم تا بتوانیم در ترازوی انصاف، تغییرات اخیر را از منظری تخصصی بسنجیم. حقیقت این است که هر فرد دانشگاهی که آشنایی‌ای با دپارتمان‌های معتبر فلسفه داشته باشد، گواهی می­دهد که وضعیت آموزش و تحصیل فلسفه در دانشگاه‌های ِایران فاصله‌ای نامعقول با وضعیت مطلوبِ آموزش فلسفه دارد. از دلایل و علل‌اش سخن نمی­‌گوییم و فقط از مقایسه‌ی تجربه‌ی تدریس و تحصیل و پژوهش فلسفی در ایران با دانشگاه‌های مطرح دنیا می­‌گوییم و نیز از مقیاس‌مان، به این امید که فرض‌تان فریب‌کاری یا فریب­‌خورد‌گی نویسند‌گان این خط نباشد، و یا این روایت تجربی و عینی "سیاه­‌نمایی" تلقی نشود. سخن ما راجع به فاصله‌ی نامعقول آموزش فلسفه در ایران از استانداردهای این رشته است: از کیفیت و دست‌مایه‌ی تولیدات، تنوع و استقلال فکری موجود در دپارتمان‌ها، میزان انتشار مقالات بین‌المللی، بخت دانشجو برای رقابت آکادمیک با هم­‌ترازان خود در سایر مراکز آموزشی، میزان شرکت دانشجویان در کنفرانس‌های جهانی فلسفه، میزان تاکید بر آموزش شیوه‌ی نگارشِ مقالات فلسفی، کیفیت کتابخانه‌ها و دسترسی الکترونیک به مجلاتِ روز فلسفه، میزان میزبانی از کنفرانس‌های بین المللی فلسفه، بخت دانشجو برای به­‌روز ماندن در نسبت با جریان­‌های مهم فلسفی و...؛ این‌ها ملاک ارزیابی و محک عمل‌کردِ یک مرکز آموزش و پژوهش فلسفه‌اند. نازل بودنِ کیفیت و کمیت این شاخص‌ها نشانه‌ای روشن بر فاصله‌ی نامعقول فلسفه‌ی ما از فلسفه‌ی دنیاست. اما برآنیم تا در ادامه به استثنائی در مملکت خودمان و در همین سال­های اخیر اشاره کنیم که نشان می­دهد چگونه با جمع حقیقیِ تعهد و تخصص می‌توان بر این شکاف‌ها پل زد.


بی­ آن که قدر زحمت استادان دانشگاه‌های بزرگِ کشور را ندیده گرفته باشیم، باید بگوییم که در چنان تجربه‌ی (در مجموع) معوجی از آموزش و پژوهش فلسفی، انجمن حکمت و فلسفه دریچه‌ای مغتنم و بی­‌دریغ به تفکر آزاد بود. آن خانه‌ی کهن با کلاس‌های فیروزه‌ای، که در آن از حکمت صدرایی تا تفکر هگلی و از عرفان اسلامی تا ظرافت‌های منطق صوری و علومِ شناختی در گفت‌وگویی مداوم به دریافتی عمیق‌تر از ‌هستی و انسان می‌اندیشیدند، فرصتی حیاتی برای درک ماهیت فلسفه بود. عنایت کنید! این همه آسان نیست؛ در دانشگاه‌ها و مؤسسات عظیم پژوهشی جهان پس از سال‌ها برنامه­‌ریزی و سرمایه­‌گذاری­ست که به چنین تعادل و آرامش آموزشی می رسند.


اما انجمن حکمت و فلسفه به یمنِ تعهد اعضای‌اش به آموزش و پژوهش، خدمت­‌گذاری راستین‌اش، و بصیرت مدیریتی و حداقلی‌اش، به چنین نقطه‌ی تعادلی نزدیک بود و نقشی ممتاز در تعاملِ میان­‌رشته‌ای و ترغیب تفکر و تخریب رکود فکری فلسفه­‌پژوهان ایفا کرد: استادان‌اش در کار آموزش اصول و مبانی نوشتاری و استدلالی بودند که به دانشجوی ایرانی امکان رقابت جهانی بدهد، کتابخانه مکانی پربار از منابع فکری بود، فضای میان همکاران انجمن خلاق و پر از توانِ کار گروهی و سازنده بود، کنفرانس­های بین المللی و معتبری که در دورانِ مدیریت آقای دکتر اعوانی و با تلاش شبانه­‌روزی هیئت علمی و پژوهش­گران انجمن برپا شد با تجربه­‌ی هیچ دپارتمان فلسفه‌ی دیگری در ایران قابل قیاس نیست. برای مثال، بسیاری از ما از طریق انجمن شانس دیدار با متفکران نامی فلسفه و علوم شناختی را در حوزه‌های کاری خود یافتیم، تجربه­‌ای که مایه‌ی دلگرم ماندن و ادامه‌ی تکاپوی فکری و دانشگاهی شد. می‌خواهیم شما را به قدرشناسی و تداوم آن تعادلِ دیریاب اشارت کنیم و بر اهمیت آن در آینده­‌ی فکری کشور تاکید بگذاریم. افزون بر این، در مقام دانش آموخته‌گان و پژوهش­‌گران فلسفه در دانشگاه‌های مختلف ایران باید گواهی دهیم که فضای مدیریتی و پژوهشی انجمن تنها جایی بود که در آن فلسفه‌ی اسلامی مجال طبیعیِ تنفس و رشد و عزت نفس داشت؛ دریغا که امروز عده­‌ای به نیت نانِ سیاست و با تنگ­‌نظری‌ای که مانع تفکر است می­‌گویند انجمن غرب­‌زده بود و یا ساده‌انگارانه فکر می­کنند باید یک حوزوی را بر راس مؤسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه گذاشت تا فلسفه‌ی اسلامی ببالد. ابداً چنین نیست؛ حق آن است که برخلاف این تصور، اعضا و مدیریت انجمن نقشی مثال‌زدنی در معرفی و دفاع از فیلسوفان و متفکران تمدن اسلامی داشته‌اند: از مولانا بگیرید تا ابن‌سینا و غزالی، از ابن‌خلدون و ابن‌هیثم تا ملاصدرا و سهروردی. مثال­‌ها بسیارند؛ برای قبول و قدرشناسی آن زحمات فقط کمی انصاف و حسنِ­‌نیت لازم است.


جناب آقای احمد­ی­‌نژاد،


شاید بدانید که در جهان امروز فلسفه نه برای تزیین ویترین توسعه است، نه توجیه قدرت و نه برای تضعیف معنویت؛ هیچ‌کدام. فلسفه و دپارتمان فلسفه امکانی برای اندیشیدن به معضلاتی­ست که احیاناً علوم تجربی و مهندسی، به علت ویژگی­‌های تخصصی­‌شا­ن، نمی­‌توانند به تمامیت و عمق آن­ها نزدیک شوند؛ مسایلی که برای حصول درکی قابل اطلاق و مفید سایر علوم نیازمند تفکر مفهومی و مستقل هستند. یکی از این مسایل مقوله‌ي عدالت است که مورد عنایت شما نیز هست. باید مطلع‌تان کنیم که برای بسیاری از ما تن­‌ندادن به روایت ابرقدرت­های سیاسی از تاریخ و دلبستگی به مفاهیمی چون عدالت اجتماعی در انجمنِ حکمت و فلسفه و به یمن تنوع و استقلال فکری اساتید آن­‌جا میسر شد. و اکنون برآنیم که تنوع فکری آن مؤسسه جز خیر و استقلال و پیشرفتِ فکری پیامدی ندارد. از این رو، اگر ایران در حال ساختن مسیری نوین است و اگر توسعه و استقلال کشور از غیر اراده‌ی مستقرتان است، کلیدش حفظ استقلال و تکامل طبیعی موسسات کم­‌نظیری چون انجمن حکمت و فلسفه است.


بنا بر مجموع ملاحظات فوق، قویاً پیشنهاد می­‌کنیم تا فارغ از ملاحظات سیاسی به تخصص همکاران‌مان در انجمن اعتماد و در خیرخواهی و اصالت نیت کسانی که انجمن را با دست خود به این­جا رسانده‌اند، شک نکنید .گماردن فردی کم­‌سابقه در فلسفه و بی‌پشتوانه در انجمن حکمت و فلسفه تخریب ستون‌هایی­‌ست که برای بندبندِ آن اوقاتِ گران‌بهایِ متفکران این سرزمین صرف شده است. برقراری چنین تغییر نابه‌جایی، آن هم در تعطیلاتِ هیئت علمی و با بی‌اعتناییِ زننده به مدیریت پرسابقه و سخت‌کوش مؤسسه در حکم صادره توسط وزیر علوم شما مایه‌ی تأسف، نگرانی و آزردگیِ جامعه‌ی پژوهش‌گران فلسفه و اعضای مؤسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه است؛ چنین فضای دلسردکننده‌ای از دید ما نامبارک است و مخرِّب. از آن­جا که این تخریب به دست زیر­مجموعه‌ی دولت انجام می­شود، ما از شما لغو این عزل و نصب ناصواب را می­‌خواهیم و بر بازگرداندن امنیت کاری و استقلال فکری به محیط ارزش­‌مند انجمن حکمت و فلسفه مصّریم. چرا که، چنان که رفت، آینده‌ی تفکر را منوط به این دوراندیشی مدیریتی می‌دانیم .نهایتاً، و با ملاحظه‌ای کوتاه بر خدمات فکری و فرهنگی اعضای مؤسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه از شما و تمام ارکان مستقرِ حاکمیت، مصرانه و مشفقانه می­‌خواهیم که با دخالت اثرگذار، تعیین و انتصاب (یا دست­کم پیشنهادِ انتصابِ) رییس مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه را، یک­‌بار برای همیشه، به دست استادان و همکارانی بسپارید که عمری را در آن مرکز بر آموزش و گسترش فلسفه در ایران گذاشته­‌اند.


و آخرین نکته آن­که، بسیاری از ناظران تغییرات غم‌انگیز و دستوری در مدیریت انجمن را به مثابه سقوط سنگر عقلانیت دانسته­‌اند. ولی ما تصمیم گرفتیم ورای ملاحظات و مناسبات رایج سیاسی، آن چه را به روشنی برای حفظ فلسفه و نقش‌اش در پیشبرد اهداف کشور حیاتی می­‌دانیم، به شما منتقل کنیم. امیدواریم تصمیمی درست بوده باشد و منتظر واکنش شما هستیم.


امضا­کنندگان (تا امروز) عبارتند از :

محمد آزاد- اصفهان

رکسانا اخباری- آلبرتا

بهرام اسدیان- برکبک کالج

آرزو اسلامی- استانفورد

کوشا اقبال- ادینبورو

مریم اقدمی- آیندهون

مهراد المطهری-برکبک‌کالج

سمیرا الیاسی- تهران

میثم بادامچی- لوئیس

احمد بستانی- تربیت مدرس

آلما بهمن­‌پور- نیو اِسکوول

عرفان ثابتی- لنکستر

علی چاپرک- شریف

امید حجازی- کوئینز

سمیه حجازی-تهران

سید مهدی حسینی- تهران

محسن خیمه‌­دوز- آزاد تهران

منصوره خلیلی­‌زند- ووپرتال

بابک ذاکری- تهران

فاطمه ذوالفقاری- تهران

علی ذوالفقاریان- شریف

روح‌­الله رمضانی- گرونینگن

محسن زمانی- آی، پی، ام

فاطمه سعیدی-تهران

مجتبی سلطانی- بریتیش کلمبیا

مصطفی سیفی- شهید بهشتی

زهرا شجاعی- امیرکبیر

مستوره صادق‌نیا- کوئینز

زینب صالحی- قم

هاجر صفری- اصفهان

شاهین کاوه- تگزاس تک

علی کربلائی- تهران

مرتضا کریمی- تهران

مازیار گل­محمدی - شریف

دنیا کیهانی- وایکاتو

مهدی علومی- شریف

علی علیزاده- میدل سکس

مرضیه لطفی- تهران

نسیم ماحوزی- بارسلونا

محمد مباشری- لوئیس

سیامک مولوی- مک گیل

آیدا مومن نژاد- هومبولت

یاسر میردامادی- انستیتوی مطالعه‌ی تمدن‌های مسلمان لندن

آرش نراقی- موراویان

سعیده وثوق‌پور- امیرکبیر

مریم وحدتی- تهران

پویا هیبت اللهی-تهران


توضیح: از پژوهشگران فلسفه (منظور کسانی که مدرک فوق لیسانس یا دکترائی در یکی از شاخه های فلسفه دارند یا به عنوان مترجم آثار فلسفی فعالند) کسانی که مایلند امضایشان به این نامه اضافه شود، لطفا از طریق کامنت گذاشتن در ذیل همین پست یا ارسال نام خود و آخرین دانشگاه محل تحصیل شان به آدرس موجود در وبلاگ همفکری تشکیل جامعه فیلسوفان ایران اطلاع دهند تا ترتیب اثر داده شود.

۸ نظر:

  1. تنها دیدار امام خمینی و آیت الله سید علی قاضی و بیان اسراری از جانب ایشان

    http://salehat.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=68:1389-06-26-12-46-27&catid=52:zohor

    پیش بینی هایی از حوادث سال های آینده ایران و جهان

    بحران اقتصادي در جهان تا سال ظهور و اعلام خودمختاری در بعضی از ایالات آمریکا

    سقوط غزه با جنایات وحشیانه اسرائیل

    مرگ ملک عبدالله و اختلاف در عربستان و بسته شدن راه حج به روی شیعیان

    جنگهای شدید در منطقه و ورود روسیه و چین در جنگ

    کودتا علیه بشار اسد در سوریه

    حضرت آیت الله خامنه ای فرمانده سپاه امام مهدي عج و پیروی از ایشان راه نجات از فتنه ها

    http://salehat.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=103:1389-11-06-21-02-04&catid=52:zohor

    پاسخحذف
  2. از لحظه انتشار نامه در وبلاگ تاکنون سه امضای جدید اضافه شده. از توجه دوستان خیلی ممنونیم.

    پاسخحذف
  3. اقايان فلفسه خوان شما كه محمود احمدي نژاد را به رياست جمهوري به رسميت شناخته ايد لياقتتان همان محمود و كامران است . افسوس بر شما

    پاسخحذف
  4. شخصن از طرفداران"باغ مخفی" خیابان نوفل لوشاتو هستم... اما بعد اینکه با این ترکیب از امضا کنندگان اولیه به شدت مشکل دارم. کاش ابتدا از اساتید بزرگ داخلی دعوت می شد امضا میکردند که طبیعتن از نظر آقای رییس جمهور و اطرافیان ایشان به دلسوزی برای فلسفه در ایران سزاوار ترند، این ترکیب امضا اساسن برای یک دانشجوی داخلی هراس و حاشیه برانگیز است و از طرف دیگر نامه را کاملن بی اثر می کند اگر تاثیر سو نگذارد.

    پاسخحذف
  5. critic:
    ممنون از توجه و دقت تان. یکی از اهداف انتشار این نامه در وبلاگ فلسفه علم اصولا افزایش تعداد امضا بوده است که همچنان ادامه دارد. ما تا جائی که در توانمان بوده و دسترسی داشته ایم امضاهائی جمع کرده ایم. دوستانی چون شما و بقیه اگر به اساتید بزرگ داخل دسترسی دارید، در کمک و جمع کردن امضا دریغ نفرمائید.

    پاسخحذف
  6. ما نفهمیدیم این کار یا یک کنش سیاسی است برای بازگرداندن وضعیت ریاست مؤسسه به حالت سابق یا یک کنش اعتراضی روشنفکری و مدنی برای ثبت در تاریخ. در هر دو حال متن نامه وافی به مقصود نیست.

    اگر کنش سیاسی است، تنظیم یا حتی تبلیغ آن توسط آقای بادامچی یا امثال ایشان که با رسا مصاحبه کرده‌اند و در وبلاگ خود هیچ میانه خوبی با احمدی‌نژاد ندارند نه تنها تأثیر عملی ندارد بلکه آنها را به این نتیجه می‌رساند که کار درستی کرده‌اند. آنها احمق که نیستند با چهارتا پاچه‌خواری از احمدی‌نژاد در اول نامه خر شوند.

    اگر هم کنش روشنفکری و مدنی است مشکلاتش بیشتر است چون صادقانه نیست. نه اعوانی شخصیت قابل ستایشی دارد (که برای حفظ ریاست تا کمر جلوی ارباب قدرت خم می‌شد) نه فعالیت‌های مؤسسه در چند سال اخیر چندان چشمگیر بوده است. تمام تبلیغات بر سر برگزاری کنفرانس‌هاست؟ پس نشر کتاب و مقاله چه؟ اغلب محققین آن متأسفانه سرگرم تدریس هستند. کتابهای اخیر دینانی که داد منتقدین را در آورده! مقایسه کنید کمیت انتشارات محققین قم را با مؤسسه. کیفیت مهم است؟ آیا کیفیت کنفرانس های برگزارشده خیلی بالا بوده؟
    خلاصه: در هیچ یک از دو مورد متن بیانه مناسب نیست.

    پاسخحذف
  7. با سلام، لطفا امضای این حقیر را ضمیمه فرماید:

    محمد فروغی
    فردوسی مشهد

    پاسخحذف
  8. نه اینکه اهالی فلسفه خصوصاً در ایران و آن هم خصوصاً بچه های فلسفه تحلیلی توانسته اند بسیاری مشکلات علوم طبیعی و انسانی را حل کنند یکی دیگر از مشکلات پیش رو معضل رئیس موسسه حکمت است که باید برداشته شود.
    عزیر دل فلسفه علم و تحلیلی به طور کلی نشان داده که نه تنها نتوانسته راه حل برای مشکلات علمی ارائه کند بلکه سنگ جلوی پای دانشمندان انداخته. حالا مشکل اهالی فلسفه شده رئیس موسسه حکمت؟
    شما اگر به قول خودتون روشنفکرید و توان شنیدن حرفهای مخالف رو دارید بذارید این آقا هم چند وقتی اینجا باشه ببینیم چه کار میکنه. اینهمه مدیر الکی تو پستهای علمی تو این مملکت هست حالا گیر دادید به این بنده خدا که باز یه چیزایی سرش میشه.

    پاسخحذف